कलैया, २९ कार्तिक
सूर्यदेवप्रति श्रद्धा, आस्था र समर्पण प्रकट गर्ने तराई–मधेसको महान् लोकपर्व छठको पूर्वसन्ध्यामा शनिबार बाराको सदरमुकाम कलैया बजारमा किनमेल गर्ने उपभोक्ताको ठूलो घुइँचो लागेको छ। आइतबार साँझ अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य अर्पण गरिने भएकाले छठ पूजाका लागि आवश्यक सामग्री खरिद गर्न बिहानैदेखि बजारमा सर्वसाधारणको चहलपहल बढेको हो।
छठ पूजाका लागि आवश्यक फलफूल, केरा, उखु, नरिवल, स्याउ, सुन्तला, अदुवा, बेसार, बाँसका सामग्री तथा माटोका भाँडाकुँडा खरिद गर्न उपभोक्ताहरू बजार पुगेका थिए। विशेषगरी सुपली, ढकिया, नाङ्लो, दियो, कलशलगायतका परम्परागत सामग्री बिक्री हुने पसलहरूमा ग्राहकको बाक्लो भीड देखिएको थियो।
शनिबार सार्वजनिक बिदा हुनुका साथै आइतबार छठ पर्वको मुख्य अर्घ्य दिने दिन भएकाले एकै दिन ठूलो संख्यामा उपभोक्ता बजारमा ओइरिएका हुन्। कलैया बजारका मुख्य सडक, चोक तथा व्यापारिक क्षेत्रमा किनमेल गर्नेको भीडले बजार निकै व्यस्त बनेको थियो। ग्रामीण क्षेत्रबाट समेत सर्वसाधारण परिवारसहित बजार आएपछि पैदलयात्री र सवारीसाधनको चापसमेत बढेको थियो।
छठको तयारीसँगै शनिबार व्रतालुहरूले दिनभरि निर्जला उपवास बसेर साँझ विधिपूर्वक खरना विधि सम्पन्न गरेका छन्। छठ पर्वको दोस्रो दिन मनाइने खरना विधिमा व्रतालुहरूले दिनभरि उपवास बसेर साँझ स्नान गरी शुद्धतापूर्वक पूजा–आराधना गर्ने परम्परा छ। यस अवसरमा नयाँ माटोको चुलोमा प्रसादका रूपमा खीर, रोटी तथा अन्य परिकार तयार गरी सूर्यदेवलाई अर्पण गरेपछि परिवारका सदस्य तथा आफन्तलाई प्रसाद वितरण गरिन्छ।
खरना विधिसँगै व्रतालुहरू छठको मुख्य पूजाका लागि अझ बढी भक्तिभाव र तयारीमा जुटेका छन्। खरनापछि सुरु हुने कठोर व्रतमा व्रतालुहरूले सूर्यदेव र छठी माताप्रति पूर्ण श्रद्धा प्रकट गर्दै अस्ताउँदो तथा उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य अर्पण गर्ने धार्मिक परम्परा रहेको छ।
छठ पर्वलाई शुद्धता, पवित्रता, संयम र आत्मअनुशासनको पर्वका रूपमा लिने गरिन्छ। यस पर्वमा जातजाति, वर्ग र समुदायबीचको विभेदभन्दा माथि उठेर सामूहिक रूपमा पूजा गर्ने, एकअर्कालाई सहयोग गर्ने र सामाजिक सद्भाव कायम राख्ने परम्परा छ। सूर्यलाई जीवन, ऊर्जा र प्रकाशको स्रोतका रूपमा सम्मान गर्दै प्रकृतिप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्नु पनि छठ पर्वको विशेष महत्त्व हो।
बजारका सडक किनारमा बाँसबाट बनेका परम्परागत सामग्री, केराका घरी, उखु तथा अन्य पूजासामग्री बिक्रीका लागि राखिएका थिए। पर्वलाई लक्षित गरी व्यापारीहरूले विभिन्न सामग्रीका पसल सजाएका छन्। छठको चहलपहलले फलफूल व्यापारी, बाँसका सामग्री बनाउने कारीगर, माटोका भाँडाकुँडा बिक्री गर्ने व्यवसायी तथा साना व्यापारीहरूको व्यापारसमेत चलायमान बनेको छ।
यसैबीच, बजारमा बढेको भीडभाडलाई व्यवस्थित बनाउन ट्राफिक व्यवस्थापन, सरसफाइ तथा सुरक्षा व्यवस्थामा सम्बन्धित निकायले विशेष ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
आइतबार साँझ व्रतालुहरूले नजिकका नदी, पोखरी, तलाउ तथा छठघाटमा पुगेर अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य अर्पण गर्नेछन्। त्यसपछि सोमबार बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएसँगै चार दिनसम्म चल्ने छठ पर्व विधिपूर्वक सम्पन्न हुनेछ।
छठको पूर्वसन्ध्यामा कलैया बजारमा देखिएको उत्साह, खरना विधिमा व्रतालुहरूको सहभागिता र पूजासामग्रीको किनमेलले तराई–मधेसको धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक पहिचान, पारिवारिक एकता र सामाजिक सद्भावलाई झल्काएको छ।



